مددکاری اجتماعی..::..Social Work

پنجاه و یک نکته در مشاوره و مددکاری اجتماعی


این نوشته شامل فهرست کوتاهی از چکیده‌ نکته‌ها و یادآوری‌های کم و بیش مهم است که،امیدواریم مورد توجه‌ دانشجویان، مشاوران و مددکاران اجتماعی شاغل قرار بگیرد

گفتنی است که این نکات از ترتیب خاصی برخوردار نیستند 


1-در رویارویی با هر مراجع یا مددجویی(دانایی)ما از ویژگی‌های روانی،تارخی،فرهنگی مذهبی،اقتصادی او و خانواده‌ و جامعه‌ی اوست که،به ما (توانایی)می‌بخشد(توانایی در دانایی‌ است)

2-هدف یا هدف‌های هر مراجعه یا مصاحبه‌ای باید هم، برای مشاور و یا مددکار اجتماعی و هم،برای مراجع یا مددجو مشخص باشد.

3-برای کاهش اضطراب مددجو در مصاحبه،اول مشاور یا مددکار6باید خود را معرفی کند مددجو را با احترام بپذیرد و طوری رفتار کند که،نشان دهد علاقه‌مند به شنیدن حرف‌های‌ اوست.

4-با توجه به هدف مصاحبه،توصیه می‌شود که،در ابتدای‌ مصاحبه به مددجو آزادی کامل داده شود تا،از هر کجا که‌ می‌خواهد صحبت خود را شروع کند.

5-در مصاحبه باید تلاش کرد فضایی ایجاد شود تا مددجو آزادانه به بیان احساساتش بپردازد.

6-به هنگام مصاحبه به سکوت مددجو یا مراجع و موقعیت و معنای آن باید،توجه کرد و واکنش مناسب از خود نشان داد7.

7-در مدت مصاحبه از حالت‌های روانی،حرکت‌ها،احساسات‌ و عواطف مددجو نباید غافل شد.

8-به هنگام مصاحبه باید به علایم اضطراب مانند این پا و آن‌ پا شدن،وجود اشک در چشمان،عرق کردن دست‌ها و پیشانی، خشک شدن لب‌ها،تشنگی زیاد،تغییر رنگ صورت،لرزش،مچاله‌ کردن کاغذ یا دستمال کاغذی،بازی با انگشتان و توجه داشت‌ و در زمان مناسب،واکنش مطلوبی که اضطراب‌8او را کاهش‌ دهد از خود نشان داد.

9-باید به واکنش‌های مددجو مانند فرار،پرخاشگری یا عصبانیت در مقابل یک واقعه یا بیان خاطره توجه داشت.

10-به طور کلی نباید در مصاحبه از مشاهده غافل شد،زیرا هردو روش(هم مصاحبه و هم مشاهده)اطلاعات لازم را در راه‌ شناخت مددجو یا مراجع در اختیار قرار می‌دهد.

11-در مدت مصاحبه،مشاور یا مددکار حق ندارد «مقاومت‌های روانی»9مددجو را در هم بشکند،زیرا کار او با روانکاو فرق دارد.

12-زمانی که مددجو از ناراحتی‌ها،و ناکامی‌های‌ خود صحبت می‌کند و همزمان نشان می‌هد که دچار اضطراب‌ است،بهتر است،با گفتن جمله‌های شبیه این جمله‌ها که:

(این احساس شما طبیعی است)(می‌فهمم چه می‌گویید) (هرکسی در آن موقعیت قرار بگیرد،احساس شما را خواهد داشت)(روزهای سختی را پشت سر گذاشته‌اید)و با مددجو همدردی‌10کند و در نتیجه تا حدی از اضطراب او بکاهد.

13-مشاور یا مددکار باید بکوشد از مباحثه و مشاجره با مددجو اجتناب کند.

14-مشاور یا مددکار باید بکوشد پیوسته(چشم سوم)و(گوش‌ سوم)خود را برای دیدن،و شنیدن موضوع های (پشت پرده) به کار گیرد.

15-مشاور یا مددکار باید بکوشد از تغییر و تفسیر زود و بی موقع افکار و احساس‌های مددجو در حین مصاحبه و یا در اولین مصاحبه خودداری کند.

16-به منظور استقرار رابطه‌ی خوب،مشاور یا مددکار باید تلاش کند با خواندن گزارش‌های موجود خود را برای هر مصاحبه‌ای آماده کند.

17-مشاور یا مددکار باید بکوشد از طرح پرسش نامه‌هایی‌ که ناشی از حس کنجکاوی اوست یاجنبه‌ی(فضولی)دارد بپرهیزد.

18-برای شناخت مددجو و مشکل او،بهتر است از او بخواهیم‌ در باره‌ی زندگی روزانه،شغل و چگونگی صرف اوقات فراغتش‌ برای ما صحبت کند.

19-زمان (روز و ساعت)و مکان اولین مصاحبه،باید با توافق‌ دو جانبه و با توجه به وضعیت زندگی و شغلی مددجو مشخص‌ شود.

20-زمان مصاحبه به طور معمول نباید بیش از یک ساعت‌ طول بکشد اگر در یک جلسه،در باره‌ی تمام مطالب مورد نظر بحث نشد،بهتر است ادامه‌ی مصاحبه به جلسه‌ی دیگری موکول‌ شود.

21-در هر مصاحبه،چنانچه به مصاحبه‌ی بعدی نیاز باشد، بهتر است زمان و مکان آن با توافق مددجو تعیین شود.

22-بهتر است پرسش‌هایی که مطرح می‌شود به صورت‌ پرسش‌های باز باشد،نه پرسش‌های تلفیقی و راهنمایی‌کننده

23-مشاور یا مددکار نباید در مصاحبه به ویژه در مصاحبه‌ی‌ اول،در کسب اطلاعات عمیق‌تر و محرمانه‌تر اصرار ورزد و پافشاری کند.

24-پرسش‌ها نباید طوری باشند که در مددجو(حالت دفاعی) پدید آورد.

25-باید از طرح پرسش‌های پراکنده و بدون هدف خودداری‌ کرد.

26-گاهی مددجو از مددکار،یا مراجع از مشاور پرسش خصوصی‌ می‌کند،در این گونه موارد با توجه به موقعیت مصاحبه یا نوع‌ پرسش،یا باید به طور خلاصه و صریح پاسخ داد و یا این که‌ انگیزه‌ی او را پرسید.

27-تا ممکن است باید از پیش داوری،تعصب و (برچسب زدن)11روی مددجویان خودداری کرد.

28-گاهی برای ایجاد رابطه‌ی بهتر ضرورت دارد همراه مددجو در فعالیت‌های غیر رسمی و گروهی شرکت کرد.

29-توصیه می‌شود پس از مصاحبه با تشکیل جلسه،هر آنچه‌ در حین مصاحبه گذشته است(مطالب گفته شده،حالت‌های‌ روانی و مشاهدات)و نیز نتیجه‌ی تشکیل جلسه‌های گوناگون با افراد مختلف مانند اعضای خانواده،کار فرما،معلم،پزشک و...

به صورت گزارش نوشته و در پرونده ضبط شود.

30-در نوشتن گزارش مصاحبه،باید به قواعد و اصول دستوری‌ و گزارش‌نویسی توجه شود.

31-در صورت لزوم باید از منزل،مدرسه وی ا محل کار مراجع‌ یا مددجو بازدید کرد و گزارش لازم را تهیه کرد.

32-در صورت لزوم،باید پس از نظر خواهی از مددجو،برای‌ شناخت بهتر ماهیت مشکل،سعی کرد با اشخاصی که به نوعی با مشکل در ارتباطاند مصاحبه شود.

34-در صورتی که خانواده‌ای دارای مشکلات متعدد باشد، بهتر است همان مددکار برای حل همه‌ی آن‌ها اقدام کند.

35-برای ابراز علاقه به حل مشکل مددجو شناخت میزان‌ انگیزه‌ی او برای رفع مشکل،بهتر است درباره‌ی اقدام‌های‌ گذشته و حال او پرسش شود.

36-در صورتی که مددجویی ارجاع داده شده باشد،در گزارش‌ باید مشخص شود،چه کسی،چه زمانی،از کجا و برای چه منظوری‌ ارجاع داده شده است.

37-در پایان هر مصاحبه مشاور یا مددکار باید با کمک مددجو به نتیجه‌گیری بپردازد و در صورت نیاز هدف و برنامه‌ی‌ مصاحبه‌ی بعدی را با توافق مددجو مشخص کند.

38-هر مصاحبه باید در پایان مصاحبه با توجه به هدف آن‌ مورد ارزیابی قرار گیرد.

39-حریم رابطه‌ی حرفه‌ای بین مددکار و مددجویا مشاور و مراجع،باید همواره حفظ شود قوانین موسسه مربوط و هنجارهای اجتماعی مورد توجه قرار گیرد.

40-نوشتن هرگونه طرح کمکی یا طرح اصلاحی باید به استاد اطلاعات به دست آمده باشد،نه حدس و گمان

41-نوشتن هر گونه تشخیصی باید براساس اطلاعات کسب شده‌ و به صورت توضیحی و مدلل باشد.

42-اولین قدم در مرحله‌ی اجرایی،توجه به نیازهای فوری و انی و حل مشکلی است که،مددجو احساس می‌کندو برایش‌ حاد است،و نه نیاز یا مشکلی که مددکار احساس می‌کند.

43-باید از اتلاف وقت پرهیز کرد،به طور مثال،نباید نامه‌ نوشتن یا ارتباط تلفنی با موسسه ای را به تعویق انداخت.

44-باید به مددجو کمک کرد تا پاره‌ای از(واقعیت‌ها)13را بپذیرد،مثل از دست دادن یکی از اعضای بدن براثر سانحه یا ضعیف بودن دید چشم را که با استفاده از اعضای مصنوعی یا طبی‌ قابل جبران است.

45-نباید در تغییر فکر و نگرش مددجو نسبت به (ارزشهای‌ جدید)عجله کرد،زیرا،هر تغییری نیازمند زمان است.

46-گاهی می‌توان در گزارش تشخیص مسایل و مشکلات به‌ تحقیقات و مطالعاتی که بر اساس به کار بستن(روش علمی)14 انجام شده است مراجعه کرد.

47-اگر به عللی نمی‌توانید کارتان را با مددجو ادامه دهید (مثلا پایان کارورزی یا انتقال به قسمت دیگر)باید مددکار جدید معرفی کنید.

48-همواره باید به آثار رفتار اعضای خانواده و تغییرات آن‌ روی مددجو در گذشته،حال و آینده نهایت توجه را داشت.

49-در همه حال،مشکل مال مددجوست و حق تصمیم‌گیری‌ برای او محفوظ است.

50-اصل تفاوت‌های فردی همیشه حکمفرماست و شخصیت‌ و مشکل هیچ مددجویی مشابه مددجی دیگر نیست.

51-لازمه‌ای استقرار یک رابطه‌ی خوب،رعایت اصل صداقت‌ و درستی است،یعنی هماهنگی بین آنچه مشاور با مددکار می‌گوید،آنچه عمل می‌کند و آنچه که واقعا هست.

نویسنده: حمزه علی‌خانی بروجنی

Iranian Social Workers

   + ; ٩:٠٠ ‎ب.ظ ; سه‌شنبه ۱۳٩۱/٩/٢۸
comment نظرات ()
Get our toolbar!

.: Powered by Iranian Social Workers :.