مددکاری اجتماعی..::..Social Work

درآمدی بر مددکاری جامعه ای در ایران


اگر مروری بر نحوه استفاده مددکاران اجتماعی کشورمان بر استفاده از روشهای سنتی مددکاری اجتماعی داشته باشیم متوجه خواهیم شد که یکی از این روشهای عمده یعنی مددکاری جامعه ای به ندرت در سازمانهای دولتی و خصوصی مورد استفاده قرار می گیرد.


هرچند بیشتر مبانی تئوریکی و عملی مفاهیم و مهارتهای این روش برخاسته از جوامع کشورهای مدرن و توسعه یافته بوده و با شرایط اقلیمی و بومی جامعه ما سنخیت زیادی ندارد شاید به این دلیل باشد که این روش به محاق فراموشی سپرده شده است. به عنوان مثال توسعه محلی که با تاکید بر بسیج گروههای محلی و سازمانهای خصوصی ، دولتی و داوطلبانه که از رویکردهای اصلی کار جامعه ای می باشد نیاز به باز تعریف و بومی سازی دارد. البته نکته اساسی در این مورد عدم آمادگی و فقدان بستر مناسب کاری در بدنه خود سازمانها و موسسات دولتی و خصوصی نهفته است.کل دلایلی را که قبلا مربوط به عدم بستر سازی سازمانها در حرفه ای سازی رشته مددکاری اجتماعی در مطالب قبلی ذکر نمودم قطعا مصداق دلایل عدم رشد مددکاری جامعه ای نیز خواهد بود.به هر حال به ذکر تعدادی از عوامل که باعث شده است مددکاری جامعه ای به معنای خاص کلمه در کشور ما انجام نگیرد اشاره می نمایم :

فرض کنید شما می خواهید یک کار جامعه ای با تاکید بر روش توسعه محلی انجام دهید ، دلایلی که شما را در انجام این کار ناکام خواهد گذاشت برایتان ذکر می نمایم(برمبنای یک تجربه شخصی):

۱- ضعف خود مددکار اجتماعی

مبانی تئوریکی و رهنمودهای عملی کاربردی مددکاری جامعه ای در کشورمان بسیار محدود می باشد و اگر مددکار اجتماعی بخواهد صرفا با تکیه بر اموخته های ناکافی دوران دانشگاهی و کاروزی جامعه ای کار جامعه ای انجام دهد قطعا قابلیت علمی و عملی این کار را نخواهد داشت. علت بر اینکه همان تجاربی که در دانشگاه نیز کسب کرده است محصول اموزشهای ناقص و جسته گریخته و در عین حال سلیقه ای سیستم اموزشی مددکاری اجتماعی در وضعیت فعلی می باشد. و از کجا معلوم برخی سرپرستان کارورزیها که خود در بکار گیری شیوه های کار جامعه نقص دارند بخواهند به همان کیفیت این مطالب را با ملاحظاتی به دانشجویانشان منتقل دهند.پس در اینجا ضعف مددکار اجتماعی به معنای ضعف مبانی اموزشی تئوریکی و عملی کار جامعه ای در دانشگاهها قلمداد می شود.

۲- عدم همکاری خود موسسه ای که در آنجا شاغل هستید.

اولین نکته قوت جهت طرح ریزی و انجام کار جامعه ای موسسه ای است که در آنجا مشغول به کار هستید.ولی شما در همان نقطه شروع کار ناکام خواهید شد .دلیلش مقاومت سازمانی است. هر موسسه و سازمانی دارای یکسری کارکرد ی است و برای مددکاران اجتماعی خود شرح وظایفی را تعریف کرده است .شما به ندرت می توانید کار جامعه ای را نیز در شرح وظایف خویش مشاهده نمایید علاوه بر آن سازمانها طبیعتا محافظه کارند و از انجام امورات جدید که در چارچوب سازمانی خویش ندارند خوف دارند.

یکی دیگر از دلایلی که ممکن است به مخالفت موسسه بیانجامد عدم شناخت کافی مدیران از کارکرد مددکاری جامعه ای باشد، درست است شما می توانید توضیح دهید و مسئولین را توجیه نمایید ولی اینجا یک مسئله جدید بروز نماید و آن بار مالی کارتان می باشد و به علت عدم مقرون به صرفه بودن آن در مقایسه با کارهای فردی و گروهی مجددا با مقاومت مواجه می شوید.

۳- عدم اگاهی و شناخت کافی سایر موسسات و سازمانهای کمکی

کار جامعه ای مستلزم جلب همکاری و مشارکت فعال نهادها ، سازمانها و موسسات دولتی و خصوصی در اجرای بسیج منابع و امکانات جامعه جهت حذف یا تخفیف مشکلات جامعه ای یا رشد و توسعه جامعه ای می باشد و قطعا بدون توجه و همکاری سازمانها و موسسات دیگر ، توفیقی در این امر حاصل نخواهد شد. عدم همکاری مدیران سایر نهادها و سازمانها معمولا بدلیل عدم شناخت کافی از کار جامعه ای و کارکردهای آن می تواند باشد.

۴- خلاء قانونی و آیین نامه ای در کارجامعه ای

کار جامعه ای بخصوص رشد و توسعه محلی مستلزم بسیج منابع و امکانات و بخصوص مشارکت فعال و عینی خود مردم در قالب گروههای جامعه ای مختلف میسر می باشد و قطعا حضور مددکار جامعه ای در مردم و مذاکره با رهبران گروهها و محله ها و نیز اجرای طرحهای جامعه ای نیاز به مجوزهای دولتی ،پشتیبانی قانونی و اداری می باشد.

به هر حال توفیق در طرحهای اجتماعی و توسعه و رشد محلی بدون مشارکت خود مردم و گروههای مختلف محلی مطلوبیت لازم را نخواهد نداشت. متاسفانه بیشتر طرحهای اجتماعی کشورمان رهنمودی بوده و بدون مشارکت و رای مردم و گروهها انجام می پذیرد و اینجا یک بازبینی اساسی در اجرای طرحها جهت افزایش بازدهی و پایداری بیشتر به نظر می رسد.و این مسئله وقتی رویکرد عملی به خود خواهد گرفت که مددکاران اجتماعی فعالانه در رشد و توسعه جامعه حضور فعال داشته و با استفاده از مهارتهای عملی و جامه عمل پوشاندن به نقشهای کلیدی خود ، به بازیگران اصلی در برنامه ریزی و اجرای طرحهای اجتماعی تبدیل شده و نهایتا رشد و توسعه پایدار اجتماعی با مشارکت اعضای جامعه رقم بزنند.

هرچند موانعی که ذکر شد همه موانع اجرای کار جامعه ای نیستند ولی اولین اقدام در جهت انجام کارهای جامعه ای حذف موانع مذکور و فراهم نمودن بستر مناسب جهت فعالیت مددکاران جامعه ای می باشد.

نویسنده: امین موحدی

Iranian Social Workers

   + ; ۱٠:٤٤ ‎ب.ظ ; پنجشنبه ۱۳٩۱/۱٠/٢۱
comment نظرات ()
Get our toolbar!

.: Powered by Iranian Social Workers :.