مددکاری اجتماعی..::..Social Work

مشکلات اجتماعی بیشتر، کودک آزاری بیشتر

کودک آزاری علل گوناگونی دارد که مهم ترین علت وقوع آن عوامل خانوادگی است بنابراین هرچه مسایل و مشکلات اجتماعی بیشتر شود و خانواده تحت فشار و آسیب بیشتری قرار گیرد کودک آزاری بیشتر ایجاد می شود...


کودک آزاری علل گوناگونی دارد که مهم ترین علت وقوع آن عوامل خانوادگی است بنابراین هرچه مسایل و مشکلات اجتماعی بیشتر شود و خانواده تحت فشار و آسیب بیشتری قرار گیرد کودک آزاری بیشتر ایجاد می شود...

فرد کودک آزار به دلایل متنوعی کودک را آزار می دهد که مهم ترین آنها به شرح زیر است:

▪ بیماری های روانی: یکی از مهم ترین دلایل کودک آزاری، ابتلای فرد کودک آزار به بیماری های روانی است. به عنوان مثال والدینی که دچار تنش عصبی هستند کودکان خود را بیشتر مورد تنبیه قرار می دهند.

▪ اعتیاد: یکی از عوامل تاثیرگذار که آثار مخربی بر کودک به جا می گذارد، اعتیاد والدین به مواد مخدر است. پدر و مادر معتاد به دلیل ناتوانی در کنترل تکانه های روانی خود که غالبا ناشی از اعتیاد است رفتارهای خشن و آزارگرایانه ای را نسبت به کودکان خود اعمال می کنند.

▪ ابراز خشونت: برخی از والدین از رفتارهای خشن برای سلطه گری و اعمال قدرت نسبت به فرزندان خود استفاده می کنند. گاهی باورهای نادرست تربیتی مبنی بر تنبیه و تادیب کودک به کودک آزاری می انجامد.

▪ مشکلات اقتصادی: کودک آزاری در خانواده هایی که با مسایل اقتصادی سخت دست به گریبانند بیشتر اتفاق می افتد. در برخی موارد حتی فقر والدین به فروختن کودک یا بهره کشی از او منجر می شود بنابراین هر چه در جامعه ای فقر اقتصادی و آسیب های اجتماعی بیشتر باشد، شاهد نرخ بالای وقوع جرم با مقبولیت خشونت در جامعه و نابرابری های اجتماعی روبرو هستیم همچنین فقدان یا کمبود خدمات اجتماعی، نرخ بالای بیکاری، نبودن قوانین مربوط به مراقبت از کودک و... بر فراوانی وقوع کودک آزاری می افزاید. همچنین عوامل خانوادگی مانند تک والدی بودن، تعداد زیاد افراد خانوار، کمبود همبستگی بین اعضای خانواده، خانواده از هم گسسته، بروز استرس های حاد در خانواده، بارداری ناخواسته، عدم پذیرش بارداری و ایجاد محرومیت های عاطفی از عواملی هستند که باید به آنها توجه داشت. کودک آزاری می تواند به گونه های فیزیکی مثل کتک زدن، سوزاندن و... انجام یا به صورت کلامی اعمال شود.

● نقش باورهای فرهنگی

از سوی دیگر برخی باورهای فرهنگی که ریشه در باورها و ساختار تربیتی افراد دارد باعث کودک آزاری می شود که برای جلوگیری از وقوع آنها باید از لحاظ فرهنگی تغییراتی در جامعه به وجود آورد. عمده این عوامل فرهنگی را می توان به صورت ذیل ذکر کرد:

۱) خشونت به عنوان یک رفتار آموخته شده در خانواده است و فرد خشونت گرا زشتی و آسیب زا بودن رفتارش را نمی شناسد.

۲) شیوه های ناصحیح فرزندپروری توسط والدین، بسیاری از والدین از روش های تربیتی سخت و استبدادگونه برای تربیت فرزندانشان استفاده می کنند و رفتار استبدادگرایانه خود را که به تنبیه، محروم سازی و بددهنی می انجامد صحیح می انگارند.

۳) برچسب زدن به گروه های خاص و طرد این گروه ها از سوی جامعه، متاسفانه ما هنوز شاهد رفتارهای خشن و آزارگرایانه زیادی توسط افراد جامعه یا خانواده ها با گروه های خاص جامعه مانند معلولان، کودکان بی سرپرست و بد سرپرست و به خصوص بچه های کار و بزهکار هستیم.

۴) به کارگیری روش های تربیتی و آموزشی سخت معلم محور و دور از انعطاف در مدارس که به بروز کودک آزاری از نوع فیزیکی و عاطفی منجر می شود.

۵) ارزشمندبودن اصل رقابت و برتری چون تعدادی از کودکان و نوجوانان از گردونه این رقابت باز می مانند و انتظارات والدین را فراهم نمی کنند مورد رفتارهای آزارگرایانه قرار می گیرند.

● نقش مسایل اقتصادی

از سوی دیگر فقر اقتصادی و فراوانی موضوع اعتیاد در جامعه ریشه وقوع کودک آزاری در جامعه است که مشکلات و مصائب بسیاری را برای خانواده ها اعمال کرده است و تا زمانی که این مشکلات به صورت ریشه ای حل نشود نمی توان راهکار موثری برای این واقعه اندیشید.

● با مواردی مثل نیما چگونه باید برخورد کرد؟

بی شک ما در ابتدا باید به شناسایی کودکان در معرض خطر بپردازیم و قبل از اینکه کودک آزاری واقع شود مانع از وقوع آن شویم. در مواردی که کودک آزاری واقع می شود باید کودک از خانواده جدا می شود و مورد حمایت و مراقبت دولت قرار گیرد. همچنین باید تجربه مورد آزار قرار گرفتن کودک مورد بررسی قرار گیرد و سعی شود در صورتی که کودک نسبت به خود نگرش منفی پیدا کرده است این نگرش منفی برطرف شود تا نسبت به خود نگرش های واقع بینانه پیدا کند. در چنین مواردی باید به درمان اختصاصی برای اختلالات عاطفی، رفع ترس و اضطراب، بهبودبخشی در اعتماد به نفس کودک، اختلالات خواب و تغذیه، درمان شب ادراری، بهبود توجه و چگونگی صحبت کردن با کودک برای تخلیه روانی او پرداخت.

به کارگیری روش های مبنی بر بازی درمانی در درمان کودک آسیب دیده می تواند موثر باشد. در این روش که غالبا برای بچه های دبستانی و پیش دبستانی به کار گرفته می شود بازی به عنوان وسیله ای برای بیان افکار و احساسات در اختیار کودکانی است که مورد مزاحمت جنسی قرار گرفته اند.

اما شاید این سوال به ذهنتان بیاید که چرا در ایران فرزندی که مورد کودک آزاری قرار گرفته است به خانواده بازگردانده می شود؟ در پاسخ متاسفانه باید گفت ما قوانین جامعی که مانع از بازگرداندن کودک به خانواده شود نداریم و این مساله در بسیاری از مواقع دست مجریان قانون و حتی درمانگران را می بندد و مانع از حمایت جدی از کودک آسیب دیده می شود. از سوی دیگر ما سیستم حمایتی قوی و موثری برای نگهداری از کودکان آسیب دیده در مراکز بهزیستی نداریم و این مساله خود به بروز مشکلات جدی تر و حادتر منجر می شود.

نویسنده: دکتر غنچه راهب

Iranian Social Workers

   + ; ٩:۳٥ ‎ب.ظ ; جمعه ۱۳٩۱/۱۱/٢٠
comment نظرات ()
Get our toolbar!

.: Powered by Iranian Social Workers :.