مددکاری اجتماعی..::..Social Work

این دستان یاری رسان


باوجود نیازهای فراوان عده زیادی از افراد به کمک‌ها و حمایت‌های اجتماعی گوناگون مشخص نیست که چرا ارائه خدمات مددکاری اجتماعی از طریق کلینیک‌ها و مراکز مددکاری اجتماعی آنچنان که در تمام نقاط دنیا مرسوم است در کشور ما جا نیفتاده و مورد استقبال قرار نگرفته است.


اگرچه سال‌ها از فعالیت این مراکز می‌گذرد و سازمان بهزیستی کشور نیز تاکنون حمایت‌های قابل توجهی از آنها داشته است اما اینکه تعداد کلینیک‌های مددکاری اجتماعی در سراسر کشور تا پایان سال89 فقط 320 مرکز بوده است.
عدم تعریف و شناخت مناسب خدمات این مراکز برای گروه‌های هدف و نیازمندان و همین‌طور مشکلات مدیران و مؤسسان برای ادامه اداره و ارائه خدمات به روزتر از جمله دلایل کاهش استقبال از این مراکز است.
جواد طلسچی مدیر عامل کانون کلینیک‌های مددکاری اجتماعی کشور در این باره به خبرنگار «ایران» می‌گوید: «سازمان بهزیستی کشور کمک‌ها و حمایت‌های قابل توجهی به کلینیک‌داران ارائه می‌دهد. کمک‌هایی که تا اندازه قابل توجهی به حل مشکلات این کلینیک‌ها منجر شده است. برای مثال همکاران ما و مؤسسان این مراکز در زمان اخذ مجوز تعهدنامه‌ای را مبنی بر اینکه از سازمان توقعی در خصوص دریافت یارانه نداشته باشند می‌پذیرند اما سازمان با وجود چنین تعهدنامه‌ای که همه ما آن را پذیرفته‌ایم باز کمک‌های مالی به این مراکز ارائه می‌دهد اما بهتر است به سطحی برسیم که حتی موارد این کمک‌ها هم تعریف شده باشد، نه به شکل سلیقه‌ای ارائه شود. در حال حاضر یکی از مهم‌ترین مشکلات بسیاری از این کلینیک‌ها فشار برای کاهش حق‌الزحمه این مراکز است.»
او همچنین درباره گروه‌های همیار می‌گوید: «گروه های همیار مشاغل مهم و جدید هستند. سازمان بهزیستی با هدف بازتوان شدن زنان سرپرست خانوار با کلینیک‌های مددکاری قراردادی را منعقد کرده است که به کمک گروه‌های همیار در بازتوانی این زنان فعالیت کنند به جای اینکه این گروه‌ها به یاری کلینیک‌ها بیایند. در بعضی استان ها دلایل ناموفق بودن گروه‌های همیار را کلینیک‌های مددکاری دانسته‌اند.»
همچنین عنوان می‌کند: « سازمان بعضی از این مراکز را برای بازگرداندن هزینه‌هایی که بهزیستی جهت کمک به تأسیس این مراکز قبلاً پرداخت کرده بود،تحت فشار قرارداده است. همین‌طور در برخی استان‌ها بهزیستی با کلینیک‌ها قراردادی را منعقد کرده است که با تشکیل گروه‌های همیار مسئولیتش تمام شده و حضور چندانی ندارد در حالی که بازتوانی گروه‌های همیار با همکاری کلینیک‌ها و بهزیستی میسراست.» از سوی دیگر علت ناموفق بودن گروه‌های همیار در برخی موارد عدم همکاری بعضی از مددجویان بهزیستی است که توانمندی لازم برای اشتغال گروهی نداشته‌اند، شاید یکی از دلایل عملکرد ضعیف گروه های همیار نارسایی کلینیک‌های مددکاری در یاری رساندن به گروه‌های همیار ضعیف بوده است. در حالی که در چنین شرایطی حتی خود سازمان هم نمی‌تواند پیشرفت یا عدم پیشرفت یک مددجو را تضمین کند چه برسد به
کلینیک‌ها.»
خدمات متنوع کلینیک‌های مددکاری
از سوی دیگر سازمان بهزیستی صرفنظر از برخی تجربیات نه چندان خوشایند این مراکز در زمینه همکاری‌های مشترک، کماکان بر انعقاد قراردادهای فی‌مابین و استفاده از تجربیات عملی و مهارتی هر دو نهاد تأکید دارد.
دکتر فریبا بریمانی سرپرست دفتر توانمندسازی خانواده، زنان و کودکان درباره نحوه ارائه خدمات مراکز مددکاری در گفت‌وگو با «ایران» می‌گوید: « ارائه خدمات تخصصی مددکاری به مراجعین آزاد، حل مشکلات خانوادگی، مددکاری گروهی و همکاری در اجرای برنامه‌ها و پروژه‌های راهبردی سازمان بهزیستی کشور و نهادهای دیگر ازجمله زمینه‌های فعالیت کلینیک‌های مـددکـاری اجتماعی است. همچنین سـازمـان بـهـزیستـی از طریق انعقاد تفاهمنامه با کلینیک‌های مددکاری اجتماعی از آنان خرید خدمت می‌کند.
بهزیستی در این خصوص برای پرونده‌ها، مصاحبه، بازدید از منزل، ارزیابی و شناخت مشکلات جاری افراد خانواده (شامل: هزینه‌های ضروری خانواده، درمان، مسکن، تحصیل، بیمه، آموزش و...) اقدام لازم برای تدوین برنامه کمکی و رفع مشکل و رسیدن به مرحله توانمندسازی را در دستور کار دارد.»
او در پاسخ به علت کمبود کلینیک‌های مددکاری اجتماعی در سطح کشور و روند طولانی اخذ مجوز برای این کلینیک‌ها می‌گوید: «کمبود سرمایه کافی برای راه‌اندازی مراکز، عدم‌اطلاع برخی از فارغ‌التحصیلان رشته مددکاری نسبت به تأسیس این مراکز و اندک بودن تعداد فارغ‌التحصیلان رشته مددکاری اجتماعی یا خدمات اجتماعی در برخی از استان‌ها سبب عدم توسعه کمی کلینیک‌های مددکاری احتمالی در برخی استان‌ها می‌شود. اخذ مجوز یا پروانه فعالیت برای تأسیس کلینیک‌های مددکاری اجتماعی طبق ضوابط آئین‌نامه ماده 26 سازمان و مطابق با دستورالعمل تخصصی معاونت اجتماعی (دفتر توانمندسازی خانواده زنان و کودکان) است.ضمن اینکه روند اخذ مجوز طولانی نیست. در صورتی که روند رسیدگی به این نوع مجوزها طولانی شده باشد به دلایل نقص پرونده متقاضی یا عدم تطبیق مدارک فرد با مفاد دستورالعمل ضوابط تأسیس، اداره و انحلال کلینیک‌های مددکاری اجتماعی بوده است.»
اگرچه استقبال اندک برخی از افراد و گروه‌ها از این کلینیک‌ها و خدماتی که در آن ارائه می‌شود نشانه ناموفق بودن فعالیت این کلینیک‌ها در برخی زمینه‌ها است اما سرپرست دفتر توانمندسازی خانواده، زنان و کودکان بهزیستی ضمن نپذیرفتن ناموفق بودن این کلینیک‌ها می‌گوید: «اولاً کلینیک‌های مددکاری اجتماعی ناموفق نیستند چرا که عهده‌دار وظایف گوناگون راهبردی مهمی هستند که از سوی سازمان بهزیستی به آنها سفارش داده می‌شود ثانیاً تحقق فرایند توانمندسازی گروه‌های هدف مستلزم یک برنامه چندوجهی و زمان‌بر است. لذا باید توجه نمود که کلینیک‌های مددکاری اجتماعی براساس منابع تأمین‌شده عملکرد شایسته‌ای که دارند و اساساً نوع خدمات حمایتی و توانمندسازی ارائه شده در این کلینیک‌ها با سایر فعالیت‌های بخش غیردولتی متفاوت است و قابل مقایسه با یکدیگر نیستند و سازمان درباره حمایت‌های ارائه شده توسط این کلینیک‌ها با اعطای حمایت‌های مالی در تلاش است که زمینه حمایت از خانواده‌های تحت‌پوشش را فراهم و نهایتاً گروه‌های هدف را توانمند سازد. همین‌طور برای بهینه‌سازی عملکرد گروه‌های همیار مطالعات علمی در دست اجرا است. ضمناً طبیعی است که گروه‌های همیار با ریزش‌ها و تغییر و تبدیلاتی مواجه می‌شوند اما این رخدادها به معنای عدم توفیق این گروه‌ها نیست و تلاش می‌شود که در جهت ارتقای زمینه‌های فعالیتی و توانمندی‌های گروه‌های همیار اقدام لازم به عمل آید. تجارب موفق منحصر به فردی درخصوص گروه‌های همیار طی سال‌های اخیر وجود داشته است. البته برخی از گروه‌ها به دلیل ناهمگون بودن، موانع جغرافیایی، فضای کسب و کار ، تغییر شرایط زندگی و... ممکن است با تغییراتی مواجه گردند که امری طبیعی است.»

 

Iranian Social Workers

   + ; ۸:۳٢ ‎ب.ظ ; چهارشنبه ۱۳٩۱/۱٢/۱٦
comment نظرات ()
Get our toolbar!

.: Powered by Iranian Social Workers :.