مددکاری اجتماعی..::..Social Work

تنهایی خانواده‌ها در برابر آسیب های اجتماعی


آسیب‌های اجتماعی در شهرهای ایران هر روز رو به افزایش است. حتی اگر آمارهای موجود از سوی دستگاه‌های مختلف تکذیب شود اما روند رو به رشد آن در کوچه وخیابان‌های شهر غیرقابل انکار است.آمارهایی که خبر از افزایش طلاق و کاهش ازدواج در کشور می‌دهد. اعدادی که نشان می‌دهد اعتیاد همچنان درحال سوزاندن کانون گرم خانواده‌های ایرانی است.


کودکان کار بسیاری به جمعیت کودکان کار شهرهای بزرگ و کوچک افزوده شده‌اند که به گفته کارشناسان از جمله دکتر محرز؛ ایدز، هپاتیت و تجاوز آنها را تهدید می‌کند.
اعتیاد در زیر میزهای کلاس درس لانه کرده است و سن کشیدن سیگار در میان دانش‌آموزان، پایین رفته و آتش اعتیاد به کلاس‌های درس رسیده است. حتی اگر این مسئله از سوی حمیدرضا حاجی‌بابایی وزیر آموزش و پرورش کشور هم تکذیب شده باشد تغییری در خطری که نیروی جوان کشور را تهدید می‌کند، ایجاد نمی‌کند. جامعه شناسان از جمله دکتر امان‌الله قرایی‌مقدم، استاد دانشگاه، سیاست‌های غلط را علت اصلی افزایش آسیب‌های اجتماعی می‌دانند. آسیب‌هایی که با تشویق‌هایی که با اهدای یک پتو تا یک سکه محدود می‌شود، حل نخواهد شد.

کاهش سن روسپی‌گری

آسیبی چون روسپی‌گری مدت‌هاست به یکی از معضلات اجتماعی جامعه ما تبدیل شده اما «حبیب‌الله مسعودی‌فرید» مدیرکل امور آسیب‌دیدگان اجتماعی سازمان بهزیستی ایران آژیر کاهش سن روسپی‌گری را در ایران را به صدا در‌می آورد تا معلوم شود که راهکارها نه تنها به کنترل معضل منجر نشده که شرایط جامعه سقوط افراد بیشتری را مهیا کرده است. به گفته او بر اساس آمارهای مراکز بازپروری سازمان بهزیستی اغلب زنان خیابانی در سنین ۲۰ تا ۲۹ سال قرار دارند. او می‌گوید: «طبق آمارهای سال 90، «فقر» مهم‌ترین عامل و «تعارضات خانوادگی» دومین عامل موثر در بروز پدیده زنان خیابانی است اما آنچه در این میان اهمیت دارد این است که این زنان حاضر در مراکز سازمان بهزیستی، معرف تمام زنان خیابانی نیستند، چرا که اغلب از طریق مراجع قضایی و انتظامی و به اجبار به سازمان بهزیستی معرفی می‌شوند.» به عبارت دیگر او آمار واقعی از تعداد این زنان و چگونگی کشیدن شدن به این راه وجود ندارد.
اما مسعودی‌فرید بیشترین عامل کشاندن زنان به خیابان‌ها را فقر می‌داند: «در مورد زنان خیابانی که از طریق مراجع قضایی و انتظامی به مراکز سازمان بهزیستی معرفی می‌شوند، «اعتیاد» در خانواده، «طلاق» و نابسامانی خانواده و «زندگی در محله‌های آسیب‌خیز» از جمله عوامل موثر در بروز روسپی‌گری بوده است.» مسئله اینجاست که فقر و تورم در سال 90 بسیار کمتر از سال 92 که با شوک عظیم اقتصادی روبه رو شد، بود. همچنین در سال جدید آمارهای رسمی می‌گوید که تورم در کشور به 40 درصد رسیده است. حالا این سوال مطرح است که فقر سرنوشت چه تعداد زنان و دختران را با خیابا‌ن‌ها در سال 91رقم زده است؟ علاوه بر آن مسعودی‌فرید زنگ خطر دیگری را بلندتر به صدا درمی‌آورد. به گفته او به‌رغم اینکه زنان خیابانی تحت پوشش سازمان بهزیستی جزو دهک‌های پایین جامعه هستند، اما مطالعات اجتماعی نشان می‌دهد، روسپیانی در جامعه ظهور کردند که وضعیت اجتماعی بهتری دارند و وزن عامل اقتصادی کاهش یافته است.

کاهش سن ابتلا به ایدز

حسینعلی شهریاری، رئیس کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی هم از کاهش سن ابتلا به ایدز خبر می‌دهد و می‌گوید «ابتلا به بیماری ایدز در سنین ۱۱ تا ۱۳ سال نیز دیده شده‌است که زنگ خطری برای جوانان و نوجوانان در جامعه به شمار می‌رود.» او تاکید می‌کند که «تا زمانی که آموزش‌ها جدی گرفته نشود، خطر کاهش سن ابتلا به این بیماری همچنان وجود دارد.»اما مسئله اینجاست که بسیاری از مسئولان نه تنها حاضر به پذیرش این آمار نیستند که خواستار ساکت ماندن درباره آن هستند. برای مثال وقتی آمار اعتیاد در مدارس به رسانه‌ها رسید، حاجی‌بابایی معترض شد و اعلام کرد که این آمار هرگز نباید در رسانه‌ها درج می‌شد: «اگر دانش‌آموزی سرما خورده باشد چه می‌کنیم؟ به بیمارستان می‌فرستیم، اگر دانش‌آموزی نیز نشان داده شد که اعتیاد دارد، باید بلافاصله به بیمارستان و نظام درمان ارجاع شود. کار مطالعاتی درباره مسائل اعتیاد نیز دستگاه‌ها و اعتبارات خود را دارد و تحقیقات ما، زیر مجموعه آنها تلقی می‌شود.»
هرچند این سوال پیش می‌آید که چرا مثلا یک جامعه نباید بداند چه چیزی کودکان و نوجوانانشان را در مدارس تهدید می‌کند؟ اما این سوال هم بی‌پاسخ می‌ماند که اگر کار مطالعاتی درباره مسائل اعتیاد درحال انجام است و مسئولان از نتیجه آن راضی ومطمئن هستند، چرا سن اعتیاد و سایر آسیب‌های اجتماعی مدام در حال کاهش و فراگیری آن در حال افزایش است؟ آمارهای دیگری هم وجود دارد که نشان می‌دهد زیرساخت‌های خانواده ایرانی به شدت در حال تزلزل است. آمارهای «بابک دین پرست» معاون کاهش تقاضا و توسعه مشارکت‌های مردمی ستاد مبارزه با مواد مخدرنشان می‌دهد که 70 درصد زنان معتاد با تهدید همسرانشان به اعتیاد رو می‌آورند. این مسئله نشان می‌دهد که جایگاه زن در خانواده آنقدر مستحکم نشده که بتواند از کیان خانواده خود دفاع کند. علاوه بر آن خود در معرض تهدید اعتیاد و مبتلا به بیماری‌های چون ایدز در خانواده است. آمارهای محمداسماعیل مطلق، مدیرکل سلامت وزارت بهداشت و درمان هم می‌گوید: «تعداد معتادان قطعی کشور 2 تا ۲میلیون و ۲۰۰هزار نفر است»؛ معتادانی که هم از سوی بیماری‌های واگیردار در معرض تهدید هستند و هم خود تهدیدی برای سایر اعضای خانواده ازجمله زنان به شمار می‌روند.

ایدز در کمین کودکان کار

تهدیدها و آسیب‌ها فقط کلاس‌های درس مدارس را تهدید نمی‌کند. سن کودکان کار هم کاهش یافته است. اما کار کردن تنها مشکل آنها نیست. در میان آسیب‌هایی که همگان را تهدید می‌کند، مینو محرز، رئیس مرکز تحقیقات ایدز ایران، می‌گوید که در ایران «۴ تا ۵ درصد از کودکان کار در خیابان» مبتلا به ایدز هستند که این میزان «۴۵ برابر متوسط کشوری است.» اما پیچیدگی جامعه امروز ایرانی که با مسائل بیشماری دست و پنجه نرم می‌کند آنقدر زیاد است که برخلاف هشدار محرز، عباس صداقت، رئیس اداره ایدز وزارت بهداشت، بگوید: «موضوع کودکان مبتلا به ایدز» اولویت وزارت بهداشت نیست و ما اولویت‌هایی بالاتر از کودکان مبتلا به ایدز داریم.

90 هزار مبتلا به ایدز

آمار دیگری که حسینعلی شهریاری، رئیس کمیسیون بهداشت و درمان مجلس براساس اطلاعات آماری وزارت بهداشت می‌دهد نشان می‌دهد که شمار افراد مبتلا به ایدز به عدد 90 هزار نفر می‌رسد. اما به گفته او این افراد کسانی هستند که از بیماری خود خبر دارند و به مراکز بیماری مراجعه کرده‌اند. آمارهایی که البته از سوی بسیاری کم و زیاد می‌شود. عباس صداقت آمار افراد مبتلا به ایدز کشور را که شناسایی شده‌اند حدود ۲۴ هزار مورد اچ‌آی‌وی معرفی می‌کند اما مرضیه وحید دستجردی، وزیرسابق بهداشت تعداد آنها را 80 هزار نفر معرفی می‌کند و از وقوع آتش‌فشان ایدز در کشور خبر می‌دهد. در این میان اما در سال 91 روز ایدز از تقویم حذف شد تا بسیاری باز هم هشدار دهند که با پاک کردن صورت مسئله، بمب‌های در حال انفجار، خنثی نخواهد شد.در این میان اما بیشترین تلاش مسئولان و نهادهای ذی‌ربط صرف تکذیب آمارها و اثبات وجود شرایط مطلوب است.

ارتباط 80 درصدی دختران و پسران

وقتی دکتر «محمود گلزاری» عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی خبر از ارتباط 80 درصدی دختران و پسران تهرانی داد، بسیاری از جمله وزیر آموزش و پرورش به او تاختند. اما مسئله قابل انکار نبود. هم او اسنادش محکم بود و هم کارشناسان دیگر زنگ خطر را به صدا درآوردند تا پاک کردن روز ایدز از تقویم کمترین اتفاق تلخی باشد که درباره مسائل اجتماعی به‌وقوع می پیوند. هرچند آمار گلزاری طیف وسیعی از رابطه از رابطه تلفنی و گفت‌وگوهای ساده تا رفتارهای پرخطر را در برمی گرفت. از سوی دیگر به رغم تکذیب دولتی، اما کارشناسان نه تنها وجود آسیب‌های اجتماعی را رد نمی‌کنند که آنها از جمله «دکتر امان‌الله قرایی‌مقدم»جامعه‌شناس و استاد دانشگاه علت بروز اکثر آسیب‌های اجتماعی را در جامعه ما، سیاست‌های غلط، محدودیت‌ها و محرومیت‌ها می‌دانند.
محرومیت‌هایی که به‌رغم صرف هزینه‌ها و اعلام آمارها اجازه نداده جامعه به سرمنزل مقصود و به ساحل آرامش برسد. به گفته او معضلات اجتماعی در زمینه آسیب‌های اجتماعی، متنوع و گوناگون هستند اما در جامعه کنونی ما افزایش طلاق، اعتیاد، روسپی‌گری، کودکان کار و ارتباط‌های ناسالم دختر و پسر از مهم‌ترین عوامل آسیب‌های اجتماعی کنونی جامعه هستند که علت بروز و افزایش هر کدام متفاوت است. میان فقر، بیکاری و تورم با افزایش جرم و خشونت در کشور رابطه‌ای صددرصد مستقیم برقرار است. یعنی وقتی فقر، بیکاری و شکاف طبقاتی در جامعه به وجود بیاید، ما شاهد انفجار در افزایش آسیب‌های اجتماعی می‌شویم.

Iranian Social Workers

   + ; ۸:٤٤ ‎ق.ظ ; پنجشنبه ۱۳٩٢/۱/٢٢
comment نظرات ()
Get our toolbar!

.: Powered by Iranian Social Workers :.